Brzezina

Brzezina – opowiadanie Jarosława Iwaszkiewicza wydane w 1933 roku przez Gebethner i Wolff w zbiorze Panny z Wilka obok tytułowego opowiadania. Bohaterowie utworu byli inspirowani realnymi osobami – postać Stanisława łączy cechy Jerzego Lieberta i Karola Szymanowskiego, a w tekście pojawiają się także nawiązania do twórczości kompozytora. W 1970 roku na podstawie tego opowiadania powstał film Brzezina w reżyserii Andrzeja Wajdy.

Opowiadanie ukazuje zderzenie dwóch podstawowych sił: popędu życia i popędu śmierci. Stanisław, mimo choroby, przejawia silną wolę życia, podczas gdy Bolesław początkowo pozostaje bierny i apatyczny, odzyskując energię dopiero pod wpływem brata. Motyw śmierci przedstawiony jest jako naturalna i nieunikniona część ludzkiej egzystencji, nierozerwalnie związana z życiem. Natura ukazana została jako harmonijna całość, w której życie i śmierć tworzą ciągły cykl, a człowiek stanowi jedynie jeden z jej elementów, postrzegany przez bohaterów na różne sposoby.