Jarosław Iwaszkiewicz

Jarosław Leon Iwaszkiewicz, ps. Eleuter (ur. 20 lutego 1894 w Kalniku, zm. 2 marca 1980 w Warszawie) – polski pisarz, członek grupy literackiej Skamander. Jego dzieła to między innymi: Panny z Wilka, Tatarak, Kochankowie z Marony, Matka Joanna od Aniołów, Brzezina.

Dzieciństwo i młodość spędził na terenach dzisiejszej Ukrainy, gdzie uczęszczał do szkół i rozwijał zainteresowania literaturą oraz muzyką. Studiował prawo na Uniwersytecie Kijowskim, jednocześnie angażując się w działalność artystyczną i literacką. Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości w 1918 roku przeprowadził się do Warszawy. Związał się ze środowiskiem literackim skupionym wokół grupy Skamander, współpracując między innymi z Julianem Tuwimem i Antonim Słonimskim. Pierwsze utwory poetyckie publikował w latach 20. XX w., zdobywając stopniowo uznanie krytyków i czytelników.

W kolejnych latach skupił się przede wszystkim na twórczości literackiej oraz działalności społecznej i kulturalnej. Pisał opowiadania, powieści, dramaty i eseje. W czasie II wojny światowej wraz z żoną Anną prowadził w podwarszawskim Stawisku dom otwarty dla artystów i osób potrzebujących pomocy. Po wojnie pełnił liczne funkcje publiczne i działał w Związku Literatów Polskich. Wśród osób związanych z jego działalnością literacką i środowiskiem twórczym znajdowali się między innymi Czesław Miłosz oraz Krzysztof Kamil Baczyński, których wspierał i otaczał opieką jako starszy i bardziej doświadczony pisarz.

Krytyka twórczości Iwaszkiewicza jest zróżnicowana. Ceniono go za styl, psychologiczne pogłębienie postaci oraz umiejętność opisywania relacji międzyludzkich i przemijania. Wielokrotnie otrzymywał nagrody literackie i państwowe, a jego utwory tłumaczono na wiele języków. Jednocześnie część krytyków zwracała uwagę na jego powojenną działalność publiczną i bliskie relacje z władzami komunistycznymi, co jest przedmiotem dyskusji historyków i literaturoznawców. Życie prywatne Iwaszkiewicza, w tym jego relacje z mężczyznami i homoseksualność, przez wiele lat pozostawały tematem przemilczanym, jednak z czasem stały się uznawane za ważny kontekst biograficzny i interpretacyjny jego twórczości.