Sezam i inne opowiadania

Sezam i inne opowiadania – zbiór opowiadań Stanisława Lema, wydany nakładem wydawnictwa Iskry w roku 1954. Okładkę projektował Jan Młodożeniec. Drugie i ostatnie wydanie w 1955, później autor nie zgadzał się na wznawianie tej pozycji z uwagi na elementy socrealizmu zawarte w większości utworów.

Po raz pierwszy ujawnił się w kilku utworach Ijon Tichy, bohater cyklu groteskowych opowiadań Dzienniki gwiazdowe. Kolejne części przygód Tichego powstawały przez cały okres twórczości Lema. W innych utworach pojawiają się zalążki przyszłych pomysłów literackich: tytułowy Sezam (skrót od Stacjonarny Elektronowy Zespół Automatów Matematycznych) można uznać za protoplastę superkomputera Golem XIV. W opowiadaniu Hormon agatotropowy kluczową rolę odgrywa substancja uniemożliwiająca czynienie zła i wywołująca nagły przypływ empatii oraz altruizmu, występująca pod nazwą BMB (skrót od Bomby Miłości Bliźniego) lub dobruchany w utworze Kongres futurologiczny.

Zbiór został przetłumaczony na język czeski, był dwukrotnie wydany pod tytułem Sezam – w roku 1957 i 1960.