Robot

Robot – debiutancka powieść fantastycznonaukowa polskiego pisarza Adama Wiśniewskiego-Snerga. Pierwsze wydanie ukazało się nakładem Wydawnictwa Literackiego w 1973. Uznaje się ją często za inicjalny tekst polskiej fantastyki socjologicznej.

Sam Snerg pisał, że tytuł powieści nadał „nieszczęśliwie, bo trafniej byłoby nazwać ją «Nadistoty»” oraz, że „zaliczono ją do gatunku SF przez nieporozumienie”, gdyż „treścią swego utworu przeciwstawiłem się temu gatunkowi”.

Autor zaprezentował tu swą autorską „teorię nadistot”, według której w kosmosie istnieją cywilizacje wyprzedzające ziemską, tak jak my przewyższamy rośliny i zwierzęta. Cywilizacje te stanowią element ciągu rozwojowego: rośliny – zwierzęta – ludzie – nadistoty – ponad-nadistoty itd. Istoty zajmujące kolejne wyższe stadia rozwoju nie uważają stworzeń stojących na szczeblu niższym za równorzędnych partnerów, nie starają się z nimi porozumieć, a co najwyżej badają je, tak jak my właśnie traktujemy zwierzęta czy rośliny. Istoty niższego rzędu z kolei nie są w stanie dostrzec nadistot, tak jak np. kura nie postrzega umysłu człowieka jako elementu swojej rzeczywistości.