Portret artysty z czasów młodości

Portret artysty z czasów młodości (ang. A Portrait of the Artist as a Young Man) – powieść Jamesa Joyce’a publikowana w odcinkach w latach 1914–1915 w miesięczniku literackim „The Egoist”, wydana w 1916 w Nowym Jorku przez Benjamina Huebscha; powieść na język polski przełożył Zygmunt Allan (1931).

Powieść jest uznawana za powieść autobiograficzną. Przedstawia wczesne lata życia bohatera Stephana Dedalusa i jego drogę do odkrycia w sobie powołania artysty. Przyjmuje się, że w postaci Dedalusa Joyce sportretował samego siebie.

„Portret...” jest przykładem powieści künstlerroman (szczególny rodzaj bildungsroman) w literaturze angielskiej. Joyce przedstawia proces intelektualnego, religijnego i filozoficznego dojrzewania młodego Dedalusa jako artysty, W miarę postępowania akcji powieści, Stephen Dedalus zaczyna także podawać w wątpliwość katolickie i irlandzkie wartości, na których został wychowany. Ostatecznie bohater udaje się do Paryża, aby tam realizować się jako artysta. W powieści można zaobserwować elementy modernistyczne, które Joyce w pełni rozwinął w powieściach Ulisses (1922) i Finneganów tren (1938).

Powieść na język polski przełożył Zygmunt Allan (1931) i Jerzy Jarniewicz (2005); ten drugi pod zmienionym tytułem Portret artysty w wieku młodzieńczym.