Opowieści o pilocie Pirxie

Opowieści o pilocie Pirxie – zbiór opowiadań fantastycznonaukowych autorstwa Stanisława Lema. Po raz pierwszy wydany w 1968 roku przez Wydawnictwo Literackie, Kraków. Pierwsze wydanie Opowieści… nie zawiera opowiadania Ananke, które nie było wówczas jeszcze napisane.

Głównym bohaterem oraz narratorem opowiadań jest tytułowy Pirx – pilot, a następnie dowódca statków kosmicznych. Tematyka książki krąży wokół problemów powstających na styku człowieka z maszyną (np. w opowiadaniu Ananke), w kilku miejscach stawiając nawet pytanie o zdolność maszyny do samodzielnego myślenia ze wszystkimi tego konsekwencjami (opowiadania Terminus, Wypadek, Rozprawa); mówi o możliwościach, słabościach i reakcjach człowieka (Patrol, Opowiadanie Pirxa, Odruch warunkowy, Albatros).

Tytuły opowiadań:

Test (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Inwazja z Aldebarana z 1959)

Patrol (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Inwazja z Aldebarana z 1959)

Albatros (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Inwazja z Aldebarana z 1959)

Terminus (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Księga robotów z 1961)

Odruch warunkowy (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Noc księżycowa z 1963)

Polowanie (po raz pierwszy w zbiorku Polowanie z 1965)

Wypadek (po raz pierwszy w zbiorku Polowanie z 1965)

Opowiadanie Pirxa (po raz pierwszy w zbiorku Polowanie z 1965)

Rozprawa (po raz pierwszy w zbiorku Opowieści o pilocie Pirxie z 1968)

Ananke (po raz pierwszy w zbiorze opowiadań Bezsenność z 1971, do innych Opowieści... dołączone w wydaniu rozszerzonym z 1973)

Zamknięcia historii Pirxa można doczytać się w powieści Fiasko.