Lelum Polelum

Lelum-Polelum – powieść historyczna Walerego Przyborowskiego wydana w roku 1888. Akcja powieści rozgrywa się w czasach pierwszego historycznego władcy Polski Mieszka I, przeznaczona jest dla starszych dzieci.

Głównym tematem utworu jest konflikt między zwolennikami chrześcijaństwa a wyznawcami dawnych wierzeń słowiańskich - bóstwa Lelum-Polelum.

Niemiecki margrabia Wigman próbuje wykorzystać niezadowolenie pogańskiej ludności z polityki Mieszka. Wysyła rycerza Ottona, aby nakłonił miejscowych wojewodów do sojuszu przeciw polskiemu władcy. O przygotowywanym spisku dowiaduje się Mlada, młoda Czeszka ze świty Dąbrówki, uprowadzona wcześniej przez rozbójników. Dziewczyna ucieka z niewoli i podejmuje próbę dotarcia do Mieszka, aby ostrzec go przed zagrożeniem. W podróży przez puszczę pomaga jej myśliwy Sambor.

Powieść łączy wątki polityczne i religijne z przygodową fabułą osadzoną w realiach wczesnośredniowiecznej Polski.

Władca został w niej przedstawiony jako zabiegający o zniesienie pogaństwa i toczący walki z Niemcami, którzy starają się osłabić jego władzę nad plemionami polskimi. Zdaniem krytyków autor żywo odmalował w niej portret polskiego księcia i jego żony Dobrawy Przemyślidzkiej.

Wydanie książki z 1959 zostało wzbogacone ilustracjami Szymona Kobylińskiego. Ostatnie wydanie miało miejsce w 2026 pod tytułem: Lelum-Polelum: powieść historyczna z czasów Mieszka I.