Dzienniki gwiazdowe

Dzienniki gwiazdowe – cykl opowiadań fantastycznonaukowych autorstwa Stanisława Lema. Pierwsze odcinki Dzienników gwiazdowych pochodzą z początku lat pięćdziesiątych XX w., ostatnie opowiadanie – Ostatnia podróż Ijona Tichego – powstało w roku 1999. Kontynuacją cyklu są powieści Wizja lokalna (1982) i Pokój na Ziemi (1987).

Podróż dwudziesta szósta i ostatnia, zawierająca satyryczną aluzję do zimnej wojny, ukazała się jedynie w zbiorach Sezam i inne opowiadania (1954) i zbiorze Dzienniki gwiazdowe z 1957 r. Brak jej we wszystkich późniejszych wydaniach (we wstępach bywa określana jako apokryf). Ostatnia podróż Ijona Tichego z kolei nie doczekała się natomiast wydania książkowego: ukazała się jedynie w polskiej edycji „Playboya”.

W pierwszym wydaniu Dzienników gwiazdowych (1957) pojawiły się również po raz pierwszy trzy opowiadania nie związane bezpośrednio z Ijonem Tichym: Czy pan istnieje, Mr Johns?, Szczur w labiryncie oraz Koniec świata o ósmej (Bajka amerykańska).

Bohater cyklu to kosmiczny podróżnik Ijon Tichy. Niewiele wiadomo o jego przeszłości (poza anegdotycznymi szczegółami dotyczącymi przeszłości jego rodziny, jego narodzin i nazwiska). W domu (na Ziemi) bywa rzadko, większość czasu spędzając w podróżach.

Określenie Dzienniki gwiazdowe tyczy się właściwie podróży Ijona Tichego (Podróże Ijona Tichego), ewentualnie jego wspomnień (Ze wspomnień Ijona Tichego). Jednak można zakwalifikować do Dzienników..., jako cyklu, wszystkie dzieła traktujące o Tichym i jego wszechświecie.

W 2013 imieniem Tichego nazwano planetoidę (343000) Ijontichy.