Ciemne świecidło

Ciemne świecidło – zbiór wierszy Aleksandra Wata wydany w Paryżu w 1968 r.

Tom przygotowany do druku przez autora ukazał się już po jego śmierci. Część I zawiera ostatnie wiersze Wata z lat 1963-1967, zatytułowane Ciemne świecidło. Część II obejmuje Wybór wierszy dawniejszych z lat 1920-1962 oraz fragmenty prozy poetyckiej JA z jednej strony i JA z drugiej strony mego mopsożelaznego piecyka wraz z artykułem Coś niecoś o „piecyku” na temat genezy tego utworu.

Wiersze z Ciemnego świecidła mają formę nieostateczną, „kształty zastygłe w nie-wykończeniu”. Tom składa się z wierszy w formie notatek i zapisków, komentarzy do bieżących wydarzeń, przypisów i glos do przeczytanych lektur, trawestacji mitów antycznych i biblijnych oraz tzw. „naszeptów magnetofonowych”.

Wg Czesława Miłosza: Kapryśne, wysoce subiektywne zapisy – tym są, przynajmniej z pozoru, późne wiersze Wata. Mówi on o sobie. A przecie, mocą niespodziewanej przemiany, ta kronika własnych przypadłości staje się zarazem kroniką wszystkich udręk naszego stulecia.