Niall Ferguson

Niall Ferguson (/ˈni:l ˈfɜ:rɡəsən/ ur. 18 kwietnia 1964 w Glasgow) – szkocki profesor historii Uniwersytetu Oksfordzkiego i Uniwersytetu Harvarda. Specjalizuje się w globalnej historii politycznej i gospodarczej czasów nowożytnych. Ceniony analityk sytuacji geopolitycznej świata i konserwatywny komentator, uznawany za jednego z najwybitniejszych współczesnych historyków. Felietonista Bloomberg Opinion. Obecnie zajmuje się pracą badawczą jako Senior Fellow w czołowym amerykańskim think-tanku Hoover Institution przy Uniwersytecie Stanforda oraz programem „Applied History Project” na Uniwersytecie Harvarda. Wspólnie z generałem w stanie spoczynku H.R. McMasterem, byłym doradcą ds. bezpieczeństwa narodowego USA, prowadzi podcast Goodfellows.

Ferguson jest autorem ponad 15 książek, w tym cenionych i popularnych publikacji o historii imperiów brytyjskiego i amerykańskiego – Empire (Imperium) (2003) i Colossus (Kolos) (2004). Wielokrotnie powracał do tematyki związanej z wybuchem I wojny światowej m.in. w 1914: Why the World Went to War (1914: Dlaczego świat poszedł na wojnę, 2005).

W książce War of the World: History’s Age of Hatred, 1914-1989 (Wojna Światowa: Epoka nienawiści, 1914-1989, 2006), przedstawia koncepcję jednej wojny światowej 1914-1945, w której traktat wersalski był – trawestując klasyczną dewizę Clausewitza – jedynie kontynuacją wojny innymi środkami. Ferguson przedstawia też określenie „Epoka Nienawiści” i szuka odpowiedzi na pytania: Dlaczego XX wiek okazał się być najbardziej ponurym i dzikim w dziejach ludzkości? Jak to się stało? Jak mogliśmy to sobie zrobić?

W 2004 roku został wyróżniony na liście 100 najbardziej wpływowych ludzi na świecie miesięcznika Time. W 2008 roku doradzał kampanii prezydenckiej Johna McCaina. Jego wystąpienie „6 zabójczych aplikacji dobrobytu” na konferencji TED z 2011 roku uzyskało ponad 2 miliony wyświetleń. Jest regularnym gościem Światowego Forum Ekonomicznego w Davos.

Jest biografem Henry’ego Kissingera, Jako pierwszy badacz w historii uzyskał dostęp do prywatnego archiwum Kissingera liczącego ponad 8000 dokumentów. Po ponad dziesięciu latach pracy, w 2015 roku ukończył prace nad pierwszą częścią biografii (obejmującą lata 1923–1968).

Wraz z Moritzem Schularickiem ukuł termin „Chimeryka” w odniesieniu do bigemonii USA i Chin. Samo zagadnienie stanowi część jego książki Potęga pieniądza. Finansowa historia świata (rozdział "Od Imperium do Chimeryki").

Ferguson jest zwolennikiem historii kontrfaktycznej (counterfactual history), polegającej na stosowaniu hipotetycznych założeń i próbie odpowiedzi na pytania „co by było gdyby...?”. Swoje podejście zaprezentował w redagowanym przez siebie zbiorze esejów Virtual History: Alternatives and Counterfactuals (1997). Zawarta w książce jego praca Unia Europejska Kaisera: A gdyby Wielka Brytania nie przystąpiła do wojny w sierpniu 1914? (The Kaiser's European Union: What if Britain had "stood aside" in August 1914?) stanowi typowy przykład historii kontrfaktycznej. Metoda stosowana przez Fergusona była jednak niejednokrotnie krytykowana.