Mikalojus Konstantinas Čiurlionis

Mikalojus Konstantinas Čiurlionis, pol. Mikołaj Konstanty Czurlanis (ur. 22 września 1875 w Starych Oranach, zm. 10 kwietnia 1911 w Pustelniku) – litewski kompozytor, malarz i grafik, najwybitniejsza postać kultury litewskiej przełomu XIX i XX wieku. Jego dorobek artystyczny, który powstał w przeciągu zaledwie dekady, wywarł ogromny wpływ na sztukę i kulturę Litwy, gdzie uznawany jest za narodowego wieszcza.

Artysta epoki fin de siècle’u, czołowy przedstawiciel środkowoeuropejskiego symbolizmu, uznawany również za jednego z prekursorów abstrakcjonizmu i surrealizmu. Był równie nowatorskim kompozytorem, co malarzem. Starał się przy tym dokonać syntezy malarstwa i muzyki: nadawał obrazom tytuły muzyczne (hymny, sonaty, symfonie, fugi), przenosił muzyczne struktury na płótno, szukał wizualnych odpowiedników dla muzycznych form, jak polifonia, kontrapunkt czy tempo. Twierdził, że: „Nie ma granic pomiędzy sztukami. Muzyka łączy poezję i malarstwo, ma swoją architektonikę. Malarstwo może posiadać takąż architektonikę jak muzyka i w farbach wyrażać dźwięki”.

W czasie swojego krótkiego życia skomponował ok. 400 utworów muzycznych (w tym dwa poematy symfoniczne i kwartety smyczkowe) i namalował ok. 300 obrazów. Poza tym pisał też wiersze i poematy prozą, pozostawił po sobie ponad 250 listów. Niemal wszystkie jego obrazy znajdują się w zbiorach Narodowego Muzeum Sztuki im. Čiurlionisa w Kownie.