Manuel Vázquez Montalbán

Manuel Vázquez Montalbán (ur. 14 czerwca 1939 w Barcelonie, zm. 18 października 2003 w Bangkoku) – hiszpański pisarz, poeta, eseista i publicysta.

Montalbán nie tylko jako pisarz był silnie związany z Katalonią. Debiutował jako poeta, zajmował się publicystyką polityczną - przez wiele lat współpracował z El País, był także autorem esejów o tematyce socjologicznej. Politycznie flirtował z komunizmem, krytykował reżim generała Franco. Pisał eseje na temat dziennikarstwa, polityki, socjologii, historii, kuchni, literatury, muzyki, znanych osobistości. Jego pierwszy esej Informe sobre la Información (1963) jest uważany za jedną z najlepszych rozpraw o dziennikarstwie wydanych w Hiszpanii.

Jako powieściopisarz jest znany głównie dzięki cyklowi powieści o Pepe Carvalho, ekscentrycznym prywatnym detektywie z Barcelony, smakoszu i znawcy sztuki kucharskiej (podobnie jak sam Montalbán). W publikowanych przez ponad 30 lat książkach z serii równie ważny jak kryminalna intryga jest zapis - czasem gorzki, czasem satyryczny - przemian zachodzących w tym czasie w hiszpańskim społeczeństwie. Montalbán stworzył jedną z najbardziej popularnych w Hiszpanii serię powieści kryminalnych. Akcja powieści toczy się zwykle w tym samym czasie, w którym została napisana, np. w powieści Sabotaje olímpico (Olimpijski sabotaż) czas akcji to rok 1992 - igrzysk w Barcelonie, jest to również data powstania tej powieści.

Włoski autor kryminałów Andrea Camilleri - w hołdzie złożonym pisarzowi - obdarzył swego bohatera, sycylijskiego komisarza policji, nazwiskiem Montalbano.