Madonna

Madonna, właśc. Madonna Louise Ciccone (ur. 16 sierpnia 1958 w Bay City) – amerykańska piosenkarka popowa, tekściarka, kompozytorka, producentka muzyczna i filmowa, aktorka, reżyserka, scenarzystka, tancerka, gitarzystka, pisarka, przedsiębiorczyni i filantropka. Nazywana „Królową Popu”, uchodzi za jedną z najpopularniejszych, najistotniejszych i najbardziej wpływowych postaci w historii muzyki rozrywkowej oraz ikonę popkultury. Znana z kontrowersji związanych z wykorzystywaniem w swojej twórczości motywów seksualnych i religijnych, a także nowatorskiego podejścia do teledysku i koncertu.

Przez kilka lat uczyła się tańca współczesnego, a następnie występowała jako wokalistka i instrumentalistka nowojorskich zespołów muzycznych. W 1982 podpisała solowy kontrakt fonograficzny z wytwórnią Sire Records, a rok później wydała debiutancki album studyjny Madonna, po którym w krótkim czasie stała się jedną z największych gwiazd muzyki popowej lat 80. XX wieku. W trakcie ponad 40-letniej działalności wydała 15 albumów studyjnych, w tym bestsellerowe Like a Virgin (1984), True Blue (1986), Like a Prayer (1989), Ray of Light (1998), Music (2000) i Confessions on a Dance Floor (2005). Jej dyskografia obejmuje także trzy ścieżki dźwiękowe i cztery kompilacje, między innymi The Immaculate Collection (1990), najlepiej sprzedającą się składankę solowego wykonawcy w historii. Wylansowała szereg przebojów, w tym „Like a Virgin” (1984), „Material Girl” (1985), „Into the Groove” (1985), „Papa Don’t Preach” (1986), „La Isla Bonita” (1987), „Like a Prayer” (1989), „Vogue” (1990), „Frozen” (1998), „Music” (2000), „Hung Up” (2005) i „4 Minutes” (2008).

Jako aktorka wystąpiła w ponad dwudziestu filmach i trzech spektaklach teatralnych. Choć większość jej ról była negatywnie oceniana przez krytykę filmową, popularność przyniosły jej filmy takie jak Rozpaczliwie poszukując Susan (1985), Dick Tracy (1990), Ich własna liga (1992) i Evita (1996), za który otrzymała Złoty Glob dla najlepszej aktorki w filmie komediowym lub musicalu. Po wycofaniu się z aktorstwa wyreżyserowała filmy Mądrość i seks (2008) oraz W.E. Królewski romans (2011), do których napisała też scenariusze. Wyprodukowała dwa filmy dokumentalne poświęcone swojej karierze, W łóżku z Madonną (1991) i Sekrety Madonny (2005). Wydała książkę albumową Sex (1992) i książki obrazkowe dla dzieci. Współprowadziła przedsiębiorstwo rozrywkowe Maverick, w tym wytwórnię muzyczną Maverick Records, ponadto angażowała się w inne przedsięwzięcia biznesowe, w tym marki modowe i siłownie. Jej działalność filantropijna i aktywistyczna obejmuje między innymi działania na rzecz walki z AIDS i praw społeczności LGBT, a także prowadzenie fundacji Ray of Light Foundation i Raising Malawi.

Sprzedała ponad 400 milionów nagrań, co jest jednym z najwyższych wyników spośród wszystkich wykonawców w historii, w tym najwyższym spośród kobiet. Jej koncerty zarobiły ponad 1,6 miliarda dolarów amerykańskich, co plasuje ją w czołówce najbardziej dochodowych artystów w historii branży koncertowej. Według „Forbesa” jest jednym z najbogatszych muzyków na świecie, ponadto wielokrotnie plasowała się na pierwszych miejscach jego rocznych list najlepiej zarabiających artystów muzycznych. Ustanowiła liczne rekordy w zakresie list przebojów oraz sprzedaży muzyki i biletów na koncerty. Jest laureatką kilkuset nagród, w tym 7 Grammy, 2 Brit, 27 MTV Video Music Awards i 2 Złotych Globów. Została wprowadzona do Rock and Roll Hall of Fame w 2008, pierwszym roku kwalifikowalności. „Billboard” okrzyknął ją artystą dekady lat 80., najwybitniejszym twórcą teledysków w historii i drugim najpopularniejszym wykonawcą w historii notowania Hot 100, zaś „Rolling Stone” uwzględnił na listach najlepszych artystów i najlepszych autorów piosenek w historii.