Jerzy Popiełuszko

Jerzy Aleksander Popiełuszko, wcześniej Alfons Popiełuszko (ur. 14 września 1947 w Okopach, zm. 19 października 1984 we Włocławku) – polski duchowny rzymskokatolicki, tercjarz franciszkański, kapelan warszawskiej „Solidarności”, obrońca praw człowieka w PRL, zamordowany przez funkcjonariuszy Służby Bezpieczeństwa, błogosławiony i męczennik Kościoła katolickiego. Pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego.

Jego droga kapłańska nabrała szczególnego znaczenia po sierpniu 1980 roku, kiedy to z polecenia prymasa Stefana Wyszyńskiego trafił do strajkujących robotników Huty Warszawa. Od tego momentu nierozerwalnie związał swoje życie ze światem pracy, stając się duchowym przewodnikiem prześladowanych. Po wprowadzeniu stanu wojennego zainicjował w kościele św. Stanisława Kostki na Żoliborzu słynne „msze za Ojczyznę”. Jego kazania, nasycone przesłaniem miłości i przebaczenia, a jednocześnie odważnie diagnozujące sytuację polityczną kraju, przyciągały dziesiątki tysięcy ludzi z całej Polski. Głoszona przez niego zasada „zło dobrem zwyciężaj”, zaczerpnięta z Listów św. Pawła, stała się mottem całego ruchu „Solidarność” i formą bezkrwawej walki o godność ludzką w systemie totalitarnym.

Działalność księdza Popiełuszki stała się niewygodna dla władz komunistycznych, które podjęły szeroko zakrojoną operację inwigilacji i dezintegracji jego osoby o kryptonimie „Popiel”. Papież Jan Paweł II wielokrotnie przesyłał mu wyrazy wsparcia, uznając jego misję za kluczową dla polskiego Kościoła. Mimo licznych prowokacji, przesłuchań i prób zastraszenia, duchowny nie zaprzestał posługi, odrzucając możliwość wyjazdu na studia do Rzymu, aby nie opuszczać swoich wiernych w najtrudniejszym czasie. Finałem tych prześladowań było uprowadzenie księdza 19 października 1984 roku w pobliżu Górska i jego męczeńska śmierć przez wrzucenie do Wisły w rejonie zapory we Włocławku. Pogrzeb duchownego stał się największą w historii PRL manifestacją religijno-patriotyczną, gromadząc blisko milion osób i ostatecznie kompromitując władze w oczach opinii międzynarodowej.

Kult Popiełuszki narodził się natychmiast po jego śmierci i szybko wykroczył poza granice Polski. Grób męczennika na Żoliborzu stał się miejscem pielgrzymek głów państw, hierarchów kościelnych (w tym św. Jana Pawła II i kardynała Josepha Ratzingera) i milionów zwykłych wiernych. Uroczysta beatyfikacja duchownego odbyła się 6 czerwca 2010 roku na placu Józefa Piłsudskiego w Warszawie, gromadząc rzesze ludzi oraz najwyższe władze państwowe i kościelne. Popiełuszko jest patronem NSZZ „Solidarność” i symbolem niezłomnej postawy w obronie wolności sumienia, a jego przesłanie pozostaje jednym z najważniejszych fundamentów etycznych współczesnego społeczeństwa polskiego.